Beleggen in obligaties met ETFs

Gespreid beleggen tegen lage kosten

Video: Obligatie-beleggen met ETFs

Bouke van den Berg gaat in op de voordelen en risico’s van beleggen in obligaties met ETFs.

Beleggers kunnen kiezen uit veel verschillende beleggingsmogelijkheden. De optie om te beleggen in obligaties met ETFs is een veelgemaakte keuze. We leggen uit wat obligaties zijn, welke verschillende typen obligaties er zijn, welke risico's u in de obligatiemarkt loopt en hoe u in obligaties kunt beleggen. In dit artikel behandelen we de volgende onderwerpen:

  1. Wat is een obligatie?
  2. Typen obligaties.
  3. Wat is de obligatiemarkt en hoe kunt u in obligaties beleggen?
  4. Wat zijn de voordelen en risico's van obligaties?
  5. Hoe moet u kredietratings interpreteren?
  6. Hoe kunt u rendement behalen met obligaties?
  7. Hoe reageren obligaties op de huidige ultralage rentes?
  8. Hoe kan ik obligaties gebruiken in mijn portefeuille?



Wat is een obligatie?

Als u aandelen koopt, koopt u in feite kleine stukjes van een bedrijf. Als u obligaties koopt, leent u in feite geld uit aan een bedrijf, overheid of organisatie. Zij betalen hun schuld later met rente terug.

Wat zijn obligaties en hoe werken ze?
Bron: VanEck.

Een obligatie is een verhandelbaar schuldbewijs terwijl een aandeel een verhandelbaar eigendomsbewijs is. Bedrijven, overheden of organisaties die geld lenen, geven in ruil daarvoor schuldbewijzen uit: obligaties. Een geldverstrekker kan besluiten om een schuldbewijs te verkopen aan een ander die daarmee het recht verkrijgt op de rente-uitkeringen en de belegde hoofdsom.

De meeste obligaties kennen een vaste rente. Deze rente wordt een 'coupon' genoemd. De meeste obligaties hebben een bepaalde looptijd. Na afloop van deze looptijd moet de hoofdsom worden terugbetaald. Kortlopende obligaties moeten gewoonlijk binnen vijf jaar worden terugbetaald; middellanglopende obligaties gewoonlijk na vijf tot twaalf jaar. Langlopende obligaties kunnen looptijden hebben van dertig jaar of meer.

Typen obligaties

Beleggers kunnen kiezen uit verschillende typen obligaties:

Staatsobligaties

Deze obligaties worden, zoals de naam al aangeeft, uitgegeven door een overheid. Staatsobligaties worden met verschillende looptijden uitgegeven. Staatsobligaties worden vaak gezien als het veiligste obligatietype dat er is, omdat deze door een overheid worden gegarandeerd. Uiteraard zijn niet alle overheden even stabiel. Staatsobligaties van opkomende landen en uit Europese perifere markten kunnen daarom riskanter zijn dan staatsobligaties van ontwikkelde landen zoals de VS, Japan en het VK.

Bedrijfsobligaties

Bedrijfsobligaties zijn schuldbewijzen die door bedrijven worden uitgegeven. Wanneer een bedrijf kapitaal nodig heeft, kan het obligaties uitgeven. De risico's die zijn verbonden aan bedrijfsobligaties hangen af van de algemene gezondheid van het bedrijf. Deze wordt uitgedrukt in de obligatierating. Daar gaan we verderop in dit artikel op in.

Wat is de obligatiemarkt en hoe kunt u in obligaties beleggen?

Beleggers kunnen profiteren van kansen in de aandelen- of obligatiemarkt. Deze markten zijn de plaatsen waar aandelen en obligaties worden verkocht of uitgegeven. Zij omvatten verschillende beurzen, zoals Euronext, Deutsche Boerse, LSE of de New York Stock Exchange.

Beleggers kopen hun obligaties meestal via een bank of broker. Als u obligaties koopt, moet u meestal een hoog minimumbedrag inleggen. Sommige beleggers worden hierdoor afgeschrikt.

Maar als u obligaties koopt via een obligatiefonds of een ETF (exchange traded fund), kunt u volstaan met een lagere inleg. Bovendien zitten er in een fonds of ETF meerdere obligaties, zodat u uw belegging diversifieert. Een belegging in een fonds of ETF brengt daarom minder risico met zich mee dan het kopen van obligaties die door slechts één entiteit worden uitgegeven.

Wat zijn de voordelen en risico's van obligaties?

Het belangrijkste voordeel van obligaties is dat ze over het algemeen minder risicovol zijn dan aandelen. Bij een faillissement moet een bedrijf eerst de obligatiehouders en schuldeisers terugbetalen en pas daarna de aandeelhouders.

Dit lagere risico heeft natuurlijk ook een nadeel: omdat obligaties een lagere risicopremie kennen, is het verwachte rendement op lange termijn lager dan dat van aandelen. Dat betekent dat wanneer een bedrijf goed presteert, het rendement op obligaties waarschijnlijk lager is dan het rendement op aandelen. Obligaties keren een vast rentepercentage uit, terwijl bij aandelen de waarde toeneemt wanneer de waarde van een bedrijf toeneemt.

Dit zijn de belangrijkste risico's van obligaties:

Kredietrisico

Dit is het risico dat de uitgever de ingelegde hoofdsom (of een deel ervan) niet terugbetaalt, en/of de coupons (rente) niet betaalt. Vaak wordt gezegd dat staatsobligaties een lager kredietrisico hebben dan bedrijfsobligaties. Dat is omdat overheden belastingen kunnen verhogen wanneer ze meer geld nodig hebben. Er zijn echter tal van voorbeelden bekend van overheden die in het verleden hun obligaties niet (volledig) terugbetaalden. In opkomende markten is het kredietrisico aanzienlijk hoger.

Renterisico

Dit is het risico dat de waarde van de obligatie daalt doordat de marktrente stijgt. De waarde van een obligatie met een vaste coupon (vaste rente) beweegt zich tegengesteld aan de marktrente. De reden is dat wanneer de marktrente stijgt, beleggers nieuwe obligaties kunnen kopen met een hogere coupon. Daardoor worden obligaties die al zijn uitgegeven met een lagere coupon, automatisch minder waard. Daar staat tegenover dat de waarde van een vastrentende obligatie stijgt wanneer de marktrente daalt.

Renterisico: er is een omgekeerde relatie tussen obligatiekoers en marktrente. Als de marktrente stijgt, gaan de obligatiekoersen omlaag. Als de marktrente daalt, gaan de obligatiekoersen omhoog.

Bron: VanEck. In de afbeelding is alleen gelet op de impact van marktrentes op obligatiekoersen. Andere factoren die de obligatiekoersen negatief kunnen beïnvloeden, zijn hier buiten beschouwing gelaten.

Laten we kijken naar een eenvoudig voorbeeld. Stel u koopt een obligatie met een rente van 1% waarbij we aannemen dat deze rente in lijn is met de huidige marktrente. Wanneer de marktrente stijgt naar 1,5%, kunnen mensen obligaties kopen met een rente van 1,5%. Deze obligaties keren aan het eind van hun looptijd meer uit dan de obligatie die u heeft gekocht, puur omdat de marktrente is gestegen. Uw obligatie daalt daardoor in waarde. De obligatiemarkt is in de praktijk uiteraard wel iets ingewikkelder dan dit voorbeeld, maar het illustreert het prijsmechanisme.

Valutarisico

Beleggers die obligaties kopen die zijn uitgegeven in een buitenlandse valuta, nemen een valutarisico. Stel dat u belegt in een obligatie die is uitgegeven in dollars en de euro stijgt ten opzichte van de dollar. In dat geval daalt de waarde van uw belegging in termen van euro. Uiteraard werkt dit risico twee kanten op: als de euro daalt, stijgt de waarde van uw obligatie als deze is uitgegeven in dollar.

Hoe moet ik kredietratings interpreteren?

Om beleggers te helpen bij het maken van hun beleggingsbeslissingen, wordt aan een aantal obligaties een rating toegekend door ratingbureaus als Standard & Poor's, Fitch en Moody's. Een rating is een schatting van het kredietrisico dat aan bepaalde obligaties is verbonden. Deze schatting wordt uitgedrukt in een score: AAA is de hoogste kredietrating, C en D zijn de laagste kredietratings (dit worden vaak junkobligaties genoemd). U kunt hier echter niet blind op varen: in het verleden zijn er ook bedrijven met een hoge kredietrating failliet gegaan. Ratingbureaus hebben dus geen monopolie op de waarheid.

swipe
Rating Fitch S&P Moody's Beschrijving (Moody's)
Investment grade AAA AAA Aaa Minimaal kredietrisico
AA+
AA
AA-
AA+
AA
AA-
Aa1
Aa2
Aa3
Zeer laag kredietrisico
A+
A
A-
A+
A
A-
A1
A2
A3
Laag kredietrisico
BBB+
BBB
BBB-
BBB+
BBB
BBB-
Baa1
Baa2
Baa3
Matig kredietrisico
Sub investment grade BB+
BB
BB-
BB+
BB
BB-
Ba1
Ba2
Ba3
Substantieel kredietrisico
B+
B
B-
B+
B
B-
B1
B2
B3
Hoog kredietrisico
CCC+
CCC
CCC-
CCC+
CCC
CCC-
Caa1
Caa2
Caa3
Zeer hoog kredietrisico
CC
C
CC
C
Ca Failliet of bijna failliet met kans op gedeeltelijke terugbetaling van de lening
DDD
DD
D
SD
D
C Failliet of bijna failliet met weinig kans op gedeeltelijke terugbetaling van de lening



Hoe kunt u rendement behalen met obligaties?

U kunt op twee manieren rendement behalen met obligaties:

Couponrendement

Dit is het rendement dat wordt behaald uit de periodieke rente-uitkeringen.

Koersrendement

Dit is het rendement dat wordt behaald als de marktwaarde van de obligatie stijgt. Daar kunnen twee redenen voor zijn:

  • Het kredietrisico van de uitgever is verlaagd. De kans op een faillissement is afgenomen door een verbeterde economische situatie, door operationele verbeteringen bij de uitgever, of doordat de obligatie haar vervaldatum nadert.
  • Dalende marktrentes.

Zoals we hiervoor hebben laten zien, kan het koersrendement ook negatief zijn. Dat doet zich bijvoorbeeld voor wanneer het kredietrisico toeneemt of de marktrente stijgt.

Als het kredietrisico stijgt, kan het koersrendement negatief worden. Hoger kredietrisico = Hogere rente = Lagere koers

Bron: VanEck. In de afbeelding is alleen gelet op de factoren marktrente, koersniveau en yield. Andere factoren die de obligatiekoersen negatief kunnen beïnvloeden, zijn hier buiten beschouwing gelaten.

Hoe reageren obligaties op de huidige ultralage rentes?

Het zijn ongekende tijden voor obligatiebeleggers. Zelfs eurostaatsobligaties met een kredietrating AAA en een looptijd van 25 jaar geven een negatieve rente.

Yield van eurostaatsobligaties met kredietrating AAA

Negatieve yields van eurostaatsobligaties met kredietrating AAA
Bron: ECB. Per 30 september 2020.

Dat betekent dat het u geld kost om een hoogwaardige eurostaatsobligatie tot het eind van de looptijd aan te houden. Dat betekent overigens niet dat het u noodzakelijkerwijs verlies oplevert. U zou namelijk koerswinst kunnen behalen wanneer de marktrentes verder dalen en u de obligatie voor het eind van de looptijd verkoopt.

De huidige ultralage rentes drukken ook op bedrijfsobligaties. Ook uiterst kredietwaardige bedrijven als Sanofi geven op bepaalde obligaties negatieve rente (op basis van gegevens per 24-11-2021).

In opkomende markten kunt u hogere rendementen halen. Daar staat natuurlijk wel een hoger kredietrisico tegenover en bovendien heeft u dan over het algemeen te maken met valutarisico. Opkomende markten omvatten landen als Mexico, Rusland, China, Brazilië, India, Turkije en Indonesië.

Hoe kan beleggen in obligaties met ETFs?

Als u het risico in uw beleggingsportefeuille wilt beperken, kunt u overwegen om een deel van uw portefeuille te beleggen in obligaties met ETFs. U kunt ook overwegen om uw allocatie aan obligaties te spreiden over staats- en bedrijfsobligaties. Daarnaast kunt u beide obligatietypen spreiden over verschillende regio's.

VanEck biedt de volgende categorieën obligaties waarin u kunt beleggen via ETFs:

Neem contact met ons op voor meer informatie: