be nl false false Default
Reclame

Waarom thematische beleggers meer dan één verhaal nodig hebben

12 november 2026

Thematisch beleggen stelt beleggers in staat zich te richten op structurele verschuivingen op lange termijn, zoals de manier waarop de wereld energie opwekt, aan defensie besteedt of schaarse grondstoffen wint. Deze trends spelen zich vaak over decennia af, en meestal domineert er één het beleggingsverhaal van de dag. Dat is vandaag kunstmatige intelligentie (AI), terwijl andere relatief weinig gewicht hebben.

De populariteit van een thema kan er echter toe leiden dat er te veel van wordt aangehouden. Dit verdubbelt vaak een al hoge weging in ogenschijnlijk goed gespreide wereldwijde aandelenindices: zo zijn de grote Amerikaanse technologieaandelen die de AI-revolutie leiden momenteel buitengewoon zwaar vertegenwoordigd in de indices.

Ons onderzoek laat zien dat inzetten op één aansprekend verhaal niet altijd de verstandigste keuze is. Enkele extra thema’s aanhouden dempt de volatiliteit, wat kan helpen om het rendement in de loop van de tijd te behouden.

Maar waarom is dat zo? En hoeveel thema’s zijn er nodig om het beleggingsverloop gelijkmatiger te maken?

De valkuil: inzetten op één verhaal

De meeste beleggers komen bij thema’s uit via een verhaal dat zij goed kennen: een technologie die zij gebruiken, een trend in het nieuws, een aandelensector die recent goed heeft gepresteerd. Overtuiging ontstaat rond wat vertrouwd is, waardoor allocaties vaak worden opgebouwd rond één of twee thema’s in plaats van een geplande, bredere mix.

Daar zit enige logica in. Het klopt dat sommige thema’s uitmonden in grote successen, en dat het aanhouden van één winnaar beter presteert dan welke mix ook. Maar het is vooraf moeilijk te weten welk thema de winnaar zal zijn; met andere woorden, welk rendement het zal behalen. Wat veel eenvoudiger te voorspellen is, omdat het redelijk consistent is, is de volatiliteit van een thema, ofwel hoe de aandelenkoersen of aandelenindices die het vertegenwoordigen van dag tot dag bewegen.

Om de valkuilen van inzetten op één verhaal, of één thema, te laten zien, toont onze analyse aan dat het gemiddelde afzonderlijke thema over de afgelopen vijf jaar een jaarlijkse volatiliteit had van ongeveer 24%. Dat is aanzienlijk meer dan de MSCI World Index met ongeveer 14%1.

Volatiliteit: de vergeten kostenpost

Zie volatiliteit als een maatstaf voor hoe hobbelig het verloop van een belegging is. Wat vaak wordt vergeten, is dat dit ook ten koste gaat van het rendement, omdat een verlies zwaarder weegt dan een ogenschijnlijk gelijke winst. Na een daling van 50% moet een belegging bijvoorbeeld met 100% stijgen om de oorspronkelijke waarde weer te bereiken.

De onderstaande grafiek toont drie hypothetische beleggingen met hetzelfde gemiddelde jaarlijkse rendement, die alleen verschillen in volatiliteit. Ter referentie nemen wij een theoretische belegging op zonder enige volatiliteit — in de praktijk onmogelijk — weergegeven door de stabiele lijn. De volatiliteit van elk pad is gebaseerd op onze analyse van een gemiddeld afzonderlijk thema en een gemiddelde combinatie van acht thema’s. Na 20 jaar ligt de waarde van een belegging in een gespreide combinatie van acht thema’s uiteindelijk bijna 30% hoger dan die van het afzonderlijke thema. Waarom? Simpelweg omdat deze minder van de uithollende kosten van volatiliteit draagt.

Hetzelfde gemiddelde rendement, verschillende uitkomsten

Groei van 100 over 20 jaar, drie hypothetische beleggingen met elk gemiddeld 8% per jaar

Bron: Bloomberg, berekeningen van VanEck. Hypothetische illustratie, niet gebaseerd op feitelijke rendementen en geen representatie van enig product van VanEck. Alle drie de paden hebben hetzelfde rekenkundige gemiddelde rendement van 8% per jaar in nominale termen en verschillen alleen in volatiliteit. Rendementen wisselen af tussen jaren met stijgingen en dalingen: +25,5% en −9,5% voor het pad met acht thema’s, +32,3% en −16,3% voor het pad met één thema. De volatiliteitsniveaus van 17,5% en 24,3% zijn de mediane geannualiseerde volatiliteit van acht en van één gelijkgewogen thema(‘s) in de analyse van VanEck van 20 thematische en hard-assetindices (bruto totaalrendementen in EUR, 29 oktober 2021 tot 30 oktober 2026). Resultaten uit het verleden zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.

Welk thema in termen van rendement de leiding zal nemen, is moeilijk te voorspellen. Wat met enige zekerheid kan worden voorspeld, is dat één enkel thema volatieler zal zijn dan een combinatie van thema’s. In tegenstelling tot het kiezen van de winnaar, is het verlagen van volatiliteit iets waar beleggers daadwerkelijk invloed op kunnen uitoefenen.

Hoeveel thema’s?

Er zijn slechts enkele thema’s nodig om de volatiliteit te dempen en het verloop gelijkmatiger te maken. Om te zien hoeveel, hebben wij elke mogelijke combinatie van maximaal 20 thematische en hard-assetbeleggingen over de afgelopen vijf jaar geanalyseerd, waarbij de thema’s in elke combinatie gelijkgewogen waren en maandelijks werden geherbalanceerd. De onderstaande grafiek laat zien hoe de totale volatiliteit daalt naarmate er meer thema’s worden toegevoegd.

Het grootste deel van de volatilititeitsreductie komt van de eerste zeven tot acht thema’s

Mediane geannualiseerde volatiliteit naar aantal thema’s, gelijkgewogen, okt 2021 tot okt 2026

Bron: Bloomberg, berekeningen van VanEck. Gebaseerd op de indices die worden gevolgd door 20 thematische en hard-assetaandelen-ETF’s van VanEck; bruto totaalrendementen in EUR. Voor elk aantal ETF’s worden alle mogelijke gelijkgewogen combinaties geanalyseerd, maandelijks geherbalanceerd. Volatiliteit is de geannualiseerde standaarddeviatie van dagelijkse rendementen van 29 oktober 2021 tot 30 oktober 2026 (vanaf 31 december 2021 voor combinaties met een van de twee indices met een latere introductiedatum); de grafiek toont de mediaan voor elk aantal ETF’s. De volatiliteit daalt van 24,3% bij één ETF naar 17,5% bij acht en 17,1% bij alle twintig; acht ETF’s zijn goed voor ongeveer 94% van de totale reductie. Medianen voor de hoogste aantallen zijn gebaseerd op weinig combinaties. Indexrendementen weerspiegelen geen fondskosten. Resultaten uit het verleden zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten. Hypothetische portefeuilles die geen representatie vormen van enig product van VanEck.

De eerste extra thema’s maken een groot verschil. Twee thema’s in plaats van één leveren al ongeveer de helft van de totale volatiliteitsreductie op, en drie thema’s meer dan twee derde. Daarna neemt de extra verbetering met elk aanvullend thema geleidelijk af. Zeven tot acht thema’s verlagen de volatiliteit van 24,3% voor één enkel thema naar 17,5%. Het aanhouden van alle 20 thema’s verlaagt de volatiliteit slechts beperkt verder, tot 17,1%.

Hoeveel dit uitmaakt voor een volledige portefeuille hangt af van hoeveel daarvan in thema’s is belegd. Bij een kleine thematische allocatie domineert een brede, goed gespreide kern het totale risico, waardoor het aantal thema’s minder effect heeft op de portefeuille als geheel. Het thematische deel zelf blijft echter even geconcentreerd.

Tel rendementsdrijvers, geen thema’s

Het aantal thema’s is echter maar de helft van het verhaal. Dat komt doordat ogenschijnlijk verschillende thematische beleggingen vergelijkbare rendementsdrijvers kunnen hebben.

Vandaag is dat relevanter dan ooit. De tien grootste Amerikaanse bedrijven waren in 2025 goed voor ongeveer 41% van de S&P 500 Index, tegenover circa 19% in 1988, en veel daarvan zijn nauw betrokken bij AI2. Een wereldwijde index biedt geen uitweg: het gewicht van de Amerika’s, overwegend de VS, in de MSCI World steeg van ongeveer 32% in 1988 naar circa 75% in 20253.

Een manier om hiermee om te gaan, is te kijken naar wat het rendement van elk thema drijft. Halfgeleiders zijn bijvoorbeeld grotendeels afhankelijk van AI en investeringen in technologie, defensie en ruimtevaart van overheidsbudgetten, mijnbouw en energie van grondstoffenprijzen, en goud van de reële rente en de vraag naar veilige havens.

Sommige verbanden zijn minder duidelijk. Elektrificatie en energie-infrastructuur lijken een energiethema, maar een deel van de recente groei komt voort uit de elektriciteitsvraag van AI-datacenters.

Wat dit betekent

In een periode waarin aandelenmarkten sterk geconcentreerd zijn rond het thema AI, suggereert onze analyse dat het combineren van meerdere thema’s de volatiliteit aanzienlijk kan verlagen, en dat spreiding over verschillende drijvers dat effect zou kunnen versterken. In onze analyse zorgden zeven tot acht thema’s voor het grootste deel van de volatiliteitsreductie. Maar cijfers alleen zijn mogelijk niet voldoende: thema’s die op dezelfde drijver reageren, voegen weinig aan elkaar toe. Gelijkweging en herbalancering kunnen helpen voorkomen dat één enkel thema gaat domineren, en thema’s werken doorgaans het best als aanvulling op een brede kern in plaats van als vervanging daarvan.

Eén enkel thema drukt één overtuiging uit. Een gespreide reeks thema’s zet meerdere overtuigingen om in een evenwichtigere portefeuille, met een grotere kans om uw rendementsdoelstellingen in de loop van de tijd te behalen.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. De genoemde thema’s zijn voorbeelden die worden gebruikt ter illustratie van de analyse en vormen geen aanbeveling om een belegging te kopen of te verkopen.

Noten

1 Bloomberg, MSCI, berekeningen van VanEck. Geannualiseerde standaarddeviatie van dagelijkse bruto totaalrendementen van de MSCI World Index in EUR, 29 oktober 2021 tot 30 oktober 2026. Resultaten uit het verleden zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.

2 RBC Wealth Management, FactSet (2025); posities van Vanguard 500 Index Fund (VFINX) via Morningstar (1988). Gezamenlijk gewicht van de tien grootste bedrijven in de S&P 500. Het cijfer voor 1988 is gebaseerd op de posities van een S&P 500-indexfonds als benadering van de index.

3 MSCI. Gewicht van de regio Americas (overwegend de Verenigde Staten) in de MSCI World Index, 1988 en 2025.

BELANGRIJKE INFORMATIE

Dit is een marketingmededeling.

Deze informatie is afkomstig van VanEck (Europe) GmbH, dat geautoriseerd is als een EER-beleggingsonderneming onder de Markets in Financial Instruments Directive ("MiFiD"). Het geregistreerde adres van VanEck (Europe) GmbH is Kreuznacher Str. 30, 60486 Frankfurt, Duitsland, en is aangesteld als distributeur van VanEck-producten in Europa door de ManCo, die is opgericht naar Nederlands recht en geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Dit materiaal is alleen bedoeld voor algemene en voorlopige informatie en vormt geen beleggings-, juridisch of belastingadvies. VanEck (Europe) GmbH en de aan haar gelieerde bedrijven (samen "VanEck") aanvaarden geen aansprakelijkheid met betrekking tot een beleggings-, desinvesterings- of aanhoudingsbeslissing op basis van deze informatie. Alle relevante documentatie moet eerst worden geraadpleegd.

De visies en meningen die hier worden gegeven, zijn die van de auteur(s) en komen niet noodzakelijkerwijs overeen met die van VanEck. De meningen zijn actueel op de datum van publicatie en kunnen worden aangepast op basis van veranderende marktomstandigheden. Informatie die door bronnen van derden wordt verstrekt, wordt betrouwbaar geacht en is niet onafhankelijk gecontroleerd op nauwkeurigheid of volledigheid en kan niet worden gegarandeerd.

De MSCI-informatie mag uitsluitend voor uw intern gebruik worden gebruikt, mag in geen enkele vorm worden gereproduceerd of verder verspreid en mag niet worden gebruikt als basis voor of als onderdeel van financiële instrumenten, producten of indices. Geen van de MSCI-informatie is bedoeld als beleggingsadvies of als een aanbeveling om enige vorm van beleggingsbeslissing te nemen (of daarvan af te zien) en mag niet als zodanig worden beschouwd. Historische gegevens en analyses mogen niet worden opgevat als een indicatie of garantie voor toekomstige prestatieanalyses, prognoses of voorspellingen. De MSCI-informatie wordt verstrekt op een “as is”-basis en de gebruiker van deze informatie aanvaardt het volledige risico voor elk gebruik dat van deze informatie wordt gemaakt. MSCI, elk van haar gelieerde ondernemingen en elke andere persoon die betrokken is bij of verband houdt met het samenstellen, berekenen of creëren van MSCI-informatie (gezamenlijk de “MSCI-partijen”), wijst uitdrukkelijk alle garanties af (met inbegrip van, maar niet beperkt tot, garanties van originaliteit, nauwkeurigheid, volledigheid, actualiteit, niet-inbreuk, verkoopbaarheid en geschiktheid voor een bepaald doel) met betrekking tot deze informatie. Zonder het voorgaande op enigerlei wijze te beperken, is geen enkele MSCI-partij in enig geval aansprakelijk voor directe, indirecte, bijzondere, incidentele, punitieve of gevolgschade (met inbegrip van, maar niet beperkt tot, gederfde winst) of enige andere schade. Het is niet mogelijk om rechtstreeks in een index te beleggen.

De S&P 500 Index (de 'Index') is een product van S&P Dow Jones Indices LLC en/of zijn gelieerde bedrijven en is in licentie genomen voor gebruik door VanEck Associates Corporation. Copyright © 2020 S&P Dow Jones Indices LLC, een divisie van S&P Global, Inc., en/of zijn gelieerde ondernemingen. Alle rechten voorbehouden. Gedeeltelijke of gehele herdistributie of reproductie zonder schriftelijke toestemming van S&P Dow Jones Indices LLC is verboden. Ga naar www.spdji.com voor meer informatie over de indices van S&P Dow Jones Indices LLC. S&P® is een gedeponeerd handelsmerk van S&P Global en Dow Jones® is een gedeponeerd handelsmerk van Dow Jones Trademark Holdings LLC. S&P Dow Jones Indices LLC, Dow Jones Trademark Holdings LLC, de aan hen gelieerde ondernemingen, noch hun externe licentieverleners verstrekken expliciete of impliciete garanties of waarborgen over de mogelijkheid van een index om de beleggingscategorie of marktsector die ze worden geacht te vertegenwoordigen, nauwkeurig weer te geven. S&P Dow Jones Indices LLC, Dow Jones Trademark Holdings LLC, hun gelieerde ondernemingen noch hun externe licentieverleners zijn op enigerlei wijze aansprakelijk voor fouten, weglatingen of onderbrekingen van enige index of van de daarin opgenomen gegevens. Het is niet mogelijk om rechtstreeks in een index te beleggen.

Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder mogelijk verlies van de hoofdsom. Raadpleeg ETF-woordenlijst | VanEck voor onbekende technische termen.

Niets in dit materiaal mag in welke vorm dan ook worden verveelvoudigd en er mag ook niet naar worden verwezen in andere publicaties zonder de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van VanEck.

© VanEck (Europe) GmbH

Belangrijke kennisgeving

Uitsluitend voor informatie- en advertentiedoeleinden.

Deze informatie is afkomstig van VanEck (Europe) GmbH. VanEck (Europe) GmbH is aangesteld als distributeur van VanEck-producten in Europa door VanEck Asset Management B.V., een beheermaatschappij onder Nederlands recht en geregistreerd bij de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM). VanEck (Europe) GmbH, met als vestigingsadres Kreuznacher Str. 30, 60486 Frankfurt, Duitsland, is een financiële dienstverlener die onder toezicht staat van BaFin, de Duitse toezichthouder voor de financiële markten. De informatie is uitsluitend bedoeld om beleggers te voorzien van algemene en voorlopige informatie en mag niet worden opgevat als beleggings-, juridisch of fiscaal advies. VanEck (Europe) GmbH en de aan VanEck (Europe) GmbH verbonden en gelieerde bedrijven (samen "VanEck") wijzen elke aansprakelijkheid van de hand met betrekking tot beslissingen die de belegger op basis van deze informatie neemt ten aanzien van het kopen, verkopen of aanhouden van beleggingen. De visies en meningen die hier worden gegeven, zijn die van de auteur(s) en komen niet noodzakelijkerwijs overeen met die van VanEck. De meningen zijn actueel op de datum van publicatie en kunnen worden aangepast op basis van veranderende marktomstandigheden. Bepaalde verklaringen in deze bijdrage kunnen ramingen, voorspellingen en andere op de toekomst gerichte verklaringen zijn die niet overeenkomen met de werkelijkheid. Wij achten de informatie die afkomstig is van derden, betrouwbaar. Deze informatie is echter niet onafhankelijk gecontroleerd. De nauwkeurigheid en volledigheid ervan kunnen daarom niet worden gegarandeerd. Alle indices die worden vermeld, zijn maatstaven voor het vergelijken van algemene marktsectoren en rendementen. Het is niet mogelijk om rechtstreeks in een index te beleggen.

Alle rendementsgegevens hebben betrekking op het verleden en bieden geen garantie voor toekomstige resultaten. Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder mogelijk verlies van de hoofdsom. Lees het prospectus en de essentiële beleggersinformatie voordat u gaat beleggen.

Niets in dit materiaal mag in welke vorm dan ook worden verveelvoudigd en er mag ook niet naar worden verwezen in andere publicaties zonder de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van VanEck.

© VanEck (Europe) GmbH