Argumenty przemawiające za dywersyfikacją inwestowania w sektor zbrojeniowy

Inwestowanie w sektor zbrojeniowy niesie ze sobą określone ryzyka. Przychody spółek zależą w dużej mierze od budżetów rządowych, które mogą ulec zmniejszeniu,, opóźnieniu lub przekierowywaniu w miarę zmiany priorytetów politycznych, a kontrakty często skupiają się wokół niewielkiej liczby klientów krajowych. Ceny akcji mogą gwałtownie zmieniać się w reakcji na wydarzenia geopolityczne – zarówno na eskalację konfliktu, jak i na rozmowy pokojowe – a także na ograniczenia eksportowe, sankcje i zmiany w polityce zamówień publicznych. Z kolei nowsze dziedziny, takie jak drony, sztuczna inteligencja i przemysł kosmiczny, wciąż się rozwijają, więc dzisiejsi liderzy mogą nie utrzymać przewagi. Fundusz ETF ukierunkowany na konkretny sektor skupia w sobie te ryzyka, a jego wartość może zarówno wzrosnąć, jak i spaść. W wyniku działania głównych czynników ryzyka, takich jak ryzyko związane z rynkiem akcji, ryzyko płynności oraz ryzyko koncentracji branżowej lub sektorowej, opisanych w dokumencie zawierającym kluczowe informacje (KID) oraz w prospekcie emisyjnym, możesz ponieść stratę sięgającą nawet całkowitej utraty zainwestowanych środków. Rozwój rynku nie jest gwarantowany.

Wszelkie odniesienia do konkretnych spółek lub papierów wartościowych w niniejszym tekście mają charakter wyłącznie ilustracyjny i służą opisaniu trendów rynkowych oraz branżowych; nie stanowią one analizy inwestycyjnej, porady ani rekomendacji dotyczącej kupna, utrzymywania lub sprzedaży jakichkolwiek papierów wartościowych.

Kiedy w dniu 28 lutego 2026 roku Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły ataki na Iran¹, akcje spółek zbrojeniowych początkowo poszły w górę. Jednak po około jednym dniu zaczęły spadać z powodu obaw, że konflikt rozprzestrzeni się na cały Bliski Wschód, powodując wzrost cen ropy.

W kolejnych tygodniach spadek ten się utrzymywał. W marcu akcje amerykańskich spółek zbrojeniowych straciły prawie 8% w dolarach amerykańskich, a europejskie akcje w funduszu VanEck Defense UCITS ETF (DFNS) spadły o 11%. Tymczasem cały, zdywersyfikowany w skali światowej fundusz DFNS stracił stosunkowo niewiele, bo 6,3%.

Mimo rozczarowujących wyników w 2026 roku, długoterminowy światowy trend – rosnące wydatki na przemysł zbrojeniowy, które napędzają ten sektor – pozostaje niezmienny. Warto zauważyć, że w projekcie budżetu rządu USA na rok budżetowy 2027, przedstawionym przez Biały Dom, przewidziano 1,5 bln USD na obronę narodową, co oznacza wzrost o 44% w stosunku do poziomu z 2026 roku – pod warunkiem uzyskania zgody Kongresu². Cel NATO, określony w deklaracji ze szczytu w Hadze z czerwca 2025 roku, polegający na zwiększeniu wydatków do 5% PKB do 2035 roku, oznacza koniec „dywidendy pokojowej” z czasów po zakończeniu zimnej wojny³. Z kolei plan Komisji Europejskiej ReArm Europe/Gotowość 2030 roku ma na celu przeznaczenie do 800 mld EUR na cele zbrojeniowe⁴.

Jednak mimo że przemawiają one za inwestowaniem w ramach zdywersyfikowanego w swiatowej skali portfolio ma swoje zalety, trudno przewidzieć krótkoterminowe wahania kursów akcji oraz różnice w wynikach poszczególnych regionów. Coraz częściej reagują one na te same nowości, co wszystkie akcje z sektorów związanych z obronnością – zamówienia, dostawy i zyski – a także na zmiany w krajowej polityce zbrojeniowej.

Zmiana liderów regionalnych

Wiodąca pozycja poszczególnych regionów zmieniała się z roku na rok, co w pewnym stopniu wynikało ze zmian politycznych wpływających na ceny akcji. Jak dotąd w 2026 roku na czele znalazły się akcje spółek zbrojeniowych z regionu Azji i Pacyfiku oraz z Izraela, podobnie jak w 2025 roku. Akcje europejskie zajmowały drugie miejsce zarówno w 2026, jak i w 2025 roku, odnotowując w 2025 roku mocne wzrosty dzięki boomowi na zbrojenia na tym kontynencie. Amerykańskie akcje spółek z sektora obronnego miały swój okres świetności w 2024 roku, kiedy to prowadziły w rankingu.

W ciągu tych trzech lat zdywersyfikowany fundusz ETF DFNS firmy VanEck utrzymywał się na średnim poziomie — wyrównując regionalne różnice w wynikach (patrz wykres poniżej). Od początku 2026 r. do końca września odnotował spadek o 4,4%, pozostając w tyle za wzrostami w regionie Azji i Pacyfiku oraz w Izraelu, ale łagodząc straty wśród amerykańskich akcji. Ogólnie rzecz biorąc, fundusz ETF stracił nieco więcej niż jego europejskie aktywa, ale różnica nie jest duża.

Wyniki regionalne według roku kalendarzowego

*2023 rok jest liczony od uruchomienia funduszu w dniu 31 marca 2023 roku. Źródło: VanEck. Dane za okres od początku roku do dnia 30 września 2026 r. w USD. Data powstania funduszu ETF to 31 marca 2023 r. Wyniki osiągnięte w przeszłości nie gwarantują osiągnięcia w przyszłości określonej stopy zwrotu. Podane wyniki odnoszą się do wyników osiągniętych w przeszłości. Aktualne wyniki mogą być niższe lub wyższe od przedstawionych średnich rocznych stóp zwrotu. Dane dotyczące wyników funduszy ETF zarejestrowanych w Irlandii są przedstawiane w oparciu o wartość aktywów netto, w walucie bazowej, z uwzględnieniem reinwestycji zysków netto oraz po odliczeniu opłat. Zwroty mogą się zwiększać lub zmniejszać w wyniku wahań kursów walut. Wyniki należy oceniać w perspektywie średnio- i długoterminowej.

Od przewidywalności głównych producentów do dynamiki dronów

Aby uzyskać kolejne dowody na wartość dywersyfikacji, wystarczy spojrzeć na ogromną różnicę w wynikach między dużymi koncernami zbrojeniowymi, czyli głównymi wykonawcami, a średnimi i mniejszymi firmami, które są pionierami w dziedzinie najnowocześniejszych technologii wojskowych. Podczas gdy te pierwsze produkują tradycyjny sprzęt, taki jak czołgi, pociski, okręty i elektronikę, które nadal stanowią niezbędny element sił zbrojnych, te drugie są pionierami w dziedzinie najnowszego sprzętu dronowego i oprogramowania opartego na sztucznej inteligencji.

Po raz kolejny nie ma żadnej konkluzji co do tego, co napędza ten sektor z roku na rok. Żeby zrobić rzetelne porównanie, trzeba wykluczyć Palantir – wielką amerykańską spółkę zajmującą się technologiami obronnymi i danymi – bo świetne wyniki jej akcji zniekształcają obraz sytuacji. Po wykluczeniu tej spółki w 2024 r. najlepsze wyniki w DFNS osiągały akcje spółek o średniej i małej kapitalizacji, ale od tamtej pory lepiej radzą sobie akcje spółek o dużej kapitalizacji (patrz wykres poniżej). Jedno jest pewne: strategia DFNS polegająca na dywersyfikacji w całym zakresie wielkości spółek zaowocowała lepszym profilem ryzyka i zwrotu – czyli zwrotem na jednostkę ryzyka (patrz kolumna „zwrot/zmienność”, wynik 1,7) – niż opieranie się wyłącznie na jednej grupie wielkości.

Ryzyko i zwrot w ciągu trzech lat

Źródło: VanEck. Dane za okres od początku roku do dnia 30 września 2026 r. w USD. Data powstania funduszu ETF to 31 marca 2023 r. Wyniki osiągnięte w przeszłości nie gwarantują osiągnięcia w przyszłości określonej stopy zwrotu. Podane wyniki odnoszą się do wyników osiągniętych w przeszłości. Aktualne wyniki mogą być niższe lub wyższe od przedstawionych średnich rocznych stóp zwrotu. Dane dotyczące wyników funduszy ETF zarejestrowanych w Irlandii są przedstawiane w oparciu o wartość aktywów netto, w walucie bazowej, z uwzględnieniem reinwestycji zysków netto oraz po odliczeniu opłat. Zwroty mogą się zwiększać lub zmniejszać w wyniku wahań kursów walut. Wyniki należy oceniać w perspektywie średnio- i długoterminowej.

Wsparcie światowego trendu

W dywersyfikacji inwestycji w sektorze zbrojeniowym kryje się pewna podstawowa logika. Duże koncerny przemysłu zbrojeniowego, z których wiele ma siedzibę w USA, dysponują wieloletnim, stałym poziomem zamówień, co zapewnia przewidywalność przychodów. W 2026 roku tylko spółki tej wielkości odnotowały dodatnią stopę zwrotu. Z kolei akcje mniejszych i średnich spółek oferują ekspozycję na obszary, w których sektor obronny przechodzi zmiany: drony, obserwacja kosmiczna, sztuczna inteligencja i systemy przeciwdronowe.

Wraz z utrzymującym się, wysokim napięciem geopolitycznym umacnia się trend wzrostowy w wydatkach na cele wojskowe. Trudniej jednak przewidzieć krótkoterminowe zmiany, takie jak reakcja na wybuch wojny z Iranem, podobnie jak działania regionalne, które w tak dużym stopniu zależą od polityki i sytuacji geopolitycznej. Skoro tak niewielu obserwatorów spodziewało się ataków na Iran, jak można przewidzieć, kiedy na Ukrainie zapanuje pokój i jak wpłynie to na europejskie akcje spółek zbrojeniowych?

Dla inwestorów, którzy chcą zyskać na rosnących wydatkach wojskowych, ogólna tendencja jest jasna, ale trudniej ocenić wahania w ramach tego trendu. Dywersyfikacja to jeden ze sposobów na radzenie sobie z tą niepewnością.

Wyniki funduszu VanEck Defense UCITS ETF (DFNS) (%)

Historyczne stopy zwrotu na dzień 30 września 2026 r.

Stopy zwrotu w roku kalendarzowym

Źródło: VanEck. Dane za okres od początku roku do dnia 30 września 2026 r. w USD. Data powstania funduszu ETF to 31 marca 2023 r. Wyniki osiągnięte w przeszłości nie gwarantują osiągnięcia w przyszłości określonej stopy zwrotu. Podane wyniki odnoszą się do wyników osiągniętych w przeszłości. Aktualne wyniki mogą być niższe lub wyższe od przedstawionych średnich rocznych stóp zwrotu. Dane dotyczące wyników funduszy ETF zarejestrowanych w Irlandii są przedstawiane w oparciu o wartość aktywów netto, w walucie bazowej, z uwzględnieniem reinwestycji zysków netto oraz po odliczeniu opłat. Zwroty mogą się zwiększać lub zmniejszać w wyniku wahań kursów walut. Wyniki należy oceniać w perspektywie średnio- i długoterminowej.

Dodatkowe pojęcia

Maksymalna strata: największy spadek wartości funduszu od szczytu do dołka w przedstawionym okresie.

W ujęciu rocznym: dane przeliczono na równoważną stopę roczną, żeby można było je porównać w różnych okresach.

Wskaźnik zwrotu do zmienności: zwrot funduszu podzielony przez jego zmienność (miarę wahań cen), pokazujący, jaki zwrot generuje się na jednostkę podjętego ryzyka.