Zbiory 2026: Uprawy, sprzęt i sygnały dotyczące innowacji w UE na rynkach agrobiznesu

Raporty z 9 października opublikowane przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) wskazują na obfite żniwa w USA. Prognozuje się, że produkcja kukurydzy wyniesie 16,03 mld buszli – to drugi największy wynik w historii – a soi – rekordowe 4,56 mld buszli¹. Końcowe zapasy kukurydzy w sezonie 2026/27 wzrosły do 1,849 mld buszli, czyli o 282 mln więcej niż we wrześniu, a końcowe zapasy soi wynoszą 315 mln². Zbiory przekładają się na wielkość plonów i ceny, a to z kolei wpływa na dochody gospodarstw rolnych, które z kolei determinują wydatki na nasiona, nawozy i maszyny w ciągu najbliższych 12–18 miesięcy.

Dlaczego okres żniw jest kluczowy dla agrobiznesu

Zbiory decydują o przychodach gospodarstwa – to iloczyn wielkości zbiorów i ceny – a te przychody finansują zakupy na następny sezon. Po zebraniu plonów następują szybko po sobie trzy działania:

• Transport i obrót zbożem. Elewatory, młyny i eksporterzy obsługują większość tegorocznych zbiorów – to kluczowy okres dla takich przetwórców, jak Archer-Daniels-Midland i Bunge.
• Nawożenie. Jesień to kluczowy czas na nawożenie azotem, fosforem i potasem przed następną wiosną – to ważny okres dla producentów, takich jak Nutrien, CF Industries, Mosaic i Yara.
• Ustalanie budżetów. Po sprzedaży lub zmagazynowaniu plonów, rolnicy decydują ile wydadzą na nasiona, środki ochrony roślin i sprzęt na nadchodzący rok.

Stany Zjednoczone jako światowy wyznacznik trendów

Stany Zjednoczone to największy producent kukurydzy na świecie i – obok Brazylii – jeden z dwóch głównych eksporterów soi. W rezultacie zbiory w USA mają wpływ na globalną równowagę na rynku zbóż, ceny eksportowe oraz popyt na środki produkcji rolnej. Zbiory w 2026 roku są duże. We wrześniowym raporcie USDA dotyczącym produkcji rolnej szacuje się, że zbiory kukurydzy wyniosą 15,8 mld buszli – to drugi najwyższy wynik w historii, mimo że plony na poziomie 178,5 buszli z akra są niższe od zeszłorocznego rekordu. Produkcję soi prognozuje się na 4,53 mld buszli, co oznacza wzrost o 6% w porównaniu z rokiem ubiegłym i może być rekordem wszech czasów³. Ceny również wzrosły: USDA podniosło średnią cenę kukurydzy w sezonie 2026/27 do 4,80 USD za buszel, a soi do 12,00 USD⁴.

Większe ilości i wyższe ceny razem przyczyniają się do wzrostu przychodów z upraw: USDA przewiduje, że w 2026 r. łączne wpływy gotówkowe z upraw wyniosą 253 mld USD, co oznacza wzrost o 6,1%, przy czym wpływy z kukurydzy wzrosną o 11,3%, a z soi o 10%. Wyższe koszty nawozów, paliwa i finansowania wciąż negatywnie wpływają na marże, a dochód netto gospodarstw rolnych ma wynieść 158,4 mld USD, czyli nieco mniej niż w 2025 roku⁵. Wzrost dochodów z upraw mógłby wesprzeć wydatki gospodarstw rolnych, choć wyższe koszty mogą ograniczyć ten efekt.

Polityka handlowa pozostaje jednak źródłem niepewności. 28 września Chiny ogłosiły, że obniżą cła na szeroki asortyment amerykańskich produktów rolnych – od kukurydzy i pszenicy po mięso, nabiał, olej sojowy i mączkę sojową – ale wyłączyły z tego soję, czyli swój największy produkty importu rolnego z USA, który nadal podlega dodatkowemu cłu w wysokości 10%⁶.

Oznaki cyklicznego spadku na rynku sprzętu rolniczego

Spadek koniunktury widać najwyraźniej właśnie w popycie na sprzęt. Rolnicy mogą odłożyć zakup maszyn, więc sprzedaż zależy bardziej od zysków i kosztów gospodarstwa niż od cen plonów. We wrześniowym badaniu przeprowadzonym przez Creighton University, wśród bankierów z obszarów wiejskich, wskaźnik sprzedaży sprzętu rolniczego wyniósł 25,0 – to nieznaczny wzrost w porównaniu z sierpniowym wynikiem 22,2, ale nadal poniżej 50, czyli granicy między wzrostem a spadkiem, już 37. miesiąc z rzędu⁷. Firma Deere wciąż spodziewa się, że w roku obrotowym 2026 sprzedaż w sektorze dużych gospodarstw rolnych w USA i Kanadzie spadnie o 15–20%⁸.

Jednocześnie pojawiają się czynniki sprzyjające ożywieniu. Producenci od dwóch lat ograniczają produkcję i zapasy; zapasy maszyn rolniczych w USA są o około 22% niższe od szczytowego poziomu z końca 2022 roku⁹.

Łączne zapasy producentów maszyn i sprzętu rolniczego

Źródło: Łączne zapasy producentów: Produkcja maszyn i sprzętu rolniczego. (2026). Stlouisfed.Org.

Kierownictwo firmy Deere oświadczyło, że spodziewa się, iż rok 2026 będzie oznaczał dno cyklu w sektorze wielkich gospodarstw rolnych, a liczba wczesnych zamówień na siewniki i opryskiwacze przewyższa poziom z zeszłego roku¹⁰. W segmencie mniejszych maszyn już widać poprawę: sprzedaż w dziale Small Ag & Turf firmy Deere wzrosła w ostatnim kwartale o 12% dzięki lepszej sytuacji ekonomicznej w hodowli zwierząt¹¹.

Raport McKinsey’s Global Farmer Insights 2026, czyli ankieta przeprowadzona wśród 5500 rolników z 10 krajów, wskazuje na odroczony w czasie popyt. Tylko 16% rolników wskazuje sprzęt jako pierwszą pozycję, na której zamierzają oszczędzać, natomiast 36% planuje przeznaczyć na niego środki w pierwszej kolejności, gdy zyski się poprawią – to największy wzrost w każdej kategorii wydatków¹². McKinsey zauważa, że skoro zakupy maszyn można odłożyć na później, popyt może odbić się jeszcze mocniej, gdy poprawi się rentowność.

Prognozy konsensusu odzwierciedlają tę zmianę. Sprzedaż w ważonej grupie producentów maszyn rolniczych, w tym firm Deere, CNH Industrial, AGCO i Kubota, spadła o 3,8% rocznie w ciągu ostatnich trzech lat, ale przewiduje się, że w następnym roku obrotowym wzrośnie o 4,3%, a rok później o 6,7%. Oczekuje się, że sprzedaż firmy Deere wzrośnie o 5,6%, a następnie o 8,2%, natomiast sprzedaż CNH ma wzrosnąć o 10,3% w drugim roku prognozy¹³.

Według „Agribusiness Atlas 2026” sektor ten jest mocno skoncentrowany: czterech największych producentów maszyn rolniczych ma 43% udziału w globalnym rynku¹⁴. Lider rynku, firma Deere, odnotowała w pierwszych dziewięciu miesiącach roku obrotowego 2026 wzrost sprzedaży netto i przychodów o 7% do 35,6 mld USD oraz podniosła prognozę zysku netto na cały rok¹⁵. Czołowe firmy rozszerzają też swoją działalność na obszar rolnictwa cyfrowego. Platformy, takie jak John Deere Operations Center i Climate FieldView firmy Bayer, z której korzysta się na obszarze 90 mln hektarów, łączą maszyny rolnicze z danymi z pól i są określane jako coraz ważniejsze źródła zysków¹⁶.

Nie tylko maszyny: Europa otwiera drzwi dla upraw modyfikowanych genetycznie

Po drugiej stronie Atlantyku, 17 czerwca 2026 roku, Parlament Europejski przyjął nowe przepisy dotyczące roślin uzyskanych przy użyciu NGT (nowych technik genomowych); przepisy te wejdą w życie 17 lipca 2026 roku. Co to konkretnie oznacza? Weźmy jabłoń odporną na szkodniki – jej hodowla w normalny sposób, bez żadnych skomplikowanych mutacji genetycznych, zajmuje od 15 do 50 lat, a dzięki technologii NGT czas ten skraca się do zaledwie 5–8 lat¹⁷. Przed wejściem w życie nowych przepisów dotyczących NGT, Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu z 2018 roku zaklasyfikował organizmy uzyskane dzięki nowszym technikom mutagenezy, w tym edycji genów, jako organizmy modyfikowane genetycznie (GMO). Oznacza to, że zanim jakikolwiek produkt GMO¹⁸ trafi do sprzedaży, musi przejść rygorystyczną, indywidualną ocenę bezpieczeństwa przeprowadzaną przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, co sprawia, że wprowadzenie tej technologii w Europie jest trudniejsze i bardziej czasochłonne, natomiast inne kraje, takie jak Brazylia, już ją wykorzystują na skalę komercyjną. Tymczasem europejscy rolnicy musieli konkurować o udział w rynku np. z brazylijskimi rolnikami¹⁹, którzy mają do czynienia z mniej rygorystycznymi ocenami bezpieczeństwa upraw GMO.

Źródło: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1388 z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie roślin uzyskiwanych za pomocą niektórych nowych technik genomowych oraz uzyskiwanych z tych roślin produktów, oraz w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2017/625 (tekst mający znaczenie dla EOG).

Głównym punktem nowych przepisów jest klasyfikacja roślin NGT, która dotyczy zarówno roślin importowanych, jak i uprawianych w UE. Są one podzielone na dwie kategorie: NGT kategorii 1 – to rośliny zawierające zmiany genetyczne, które mogłyby również pojawić się w wyniku tradycyjnej hodowli lub w sposób naturalny; muszą one przejść procedurę weryfikacyjną, a następnie są zwolnione z tradycyjnych przepisów dotyczących GMO. Oznacza to, że traktuje się je tak samo jak rośliny konwencjonalne. Druga kategoria to rośliny z bardziej złożonymi modyfikacjami genetycznymi oraz rośliny zmodyfikowane tak, by były odporne na herbicydy lub wytwarzały znane substancje owadobójcze – w związku z tym podlegają standardowym unijnym przepisom dotyczącym GMO. Te nowe ramy zapewniają też przejrzystość dzięki oznakowaniu nasion roślin z kategorii 1, oznakowaniu GMO dla roślin z kategorii 2 oraz stworzeniu publicznej bazy danych roślin NGT.

Według Komisji Europejskiej, te nowe przepisy wspierają innowacje i zrównoważony rozwój, a jednocześnie zapewniają utrzymanie wysokich standardów ochrony zdrowia i środowiska²⁰. Dla europejskich rolników oznacza to, że mogą teraz uprawiać rośliny zmodyfikowane genetycznie bez dodatkowych kosztów i opóźnień związanych z pełnym zatwierdzeniem GMO, pod warunkiem że należą one do kategorii 1, co ułatwia im konkurowanie z zagranicznymi producentami.

Podsumowanie: Co zbiory z 2026 roku oznaczają dla agrobiznesu

Podsumowując, sezon 2026 łączy trzy obszary agrobiznesu. Obfite zbiory mogą poprawić dochody gospodarstw, a te z kolei wpływają na to, jak szybko rolnicy znów zaczną kupować środki produkcji i maszyny. Najpierw odczują to firmy zajmujące się obrotem zbożem i producenci nawozów, a producenci sprzętu mogą dołączyć do nich z pewnym opóźnieniem. Działania Europy w sprawie upraw modyfikowanych genetycznie to długoterminowy trend, który może oznaczać szybsze innowacje w dziedzinie nasion i bardziej wyrównane szanse dla europejskich rolników. Warto zwrócić uwagę na trzy kwestie: pozostałą część zbiorów, koszty środków produkcji i finansowania oraz politykę handlową. Są to prognozy oparte na danych zewnętrznych i założeniach, które mogą ulec zmianie, a czynniki takie jak pogoda, ceny surowców, cła, stopy procentowe czy wydarzenia geopolityczne mogą wpłynąć na sytuację, więc rzeczywiste wyniki mogą się znacznie różnić.