Witamy w VanEck
Jakim typem inwestora jesteś?
Informacja reklamowa
Metale ziem rzadkich w centrum uwagi, gdy Stany Zjednoczone i Chiny rywalizują o kontrolę nad ich dostawami
11 listopada 2025
Ponieważ 17 surowców metalicznych znajduje się w centrum geopolitycznej rywalizacji, przedsiębiorstwa zajmujące się metalami ziem rzadkich mogą okazać się długoterminowymi beneficjentami tej sytuacji.
Kiedy Stany Zjednoczone i Chiny zawarły pod koniec października roczne porozumienie o zawieszeniu wojny handlowej, w centrum tego układu znalazła się grupa 17 metalicznych pierwiastków znanych jako metale ziem rzadkich. Chiny zgodziły się odłożyć w czasie wprowadzenie kontroli eksportowych1tych minerałów, które stały się kluczowe dla zastosowań high-tech w elektronice, zielonej energetyce i obronności.
Dzięki konsekwentnej, długoterminowej strategii Chiny zdominowały przemysł i odpowiadają za ponad 90% produkcji i przetwórstwa. Już w 1987 roku ówczesny chiński przywódca Deng Xiaoping oświadczył: „Bliski Wschód ma ropę naftową, Chiny mają metale ziem rzadkich”2.
W ciągu kolejnych dziesięcioleci metale ziem rzadkich stały się niezbędne dla rozwijającej się światowej gospodarki. Odgrywają istotną rolę w szerokim spektrum technologii, w tym w pojazdach elektrycznych, turbinach wiatrowych, robotach, dronach i myśliwcach3. Można śmiało powiedzieć, że stanowią one jądro rywalizacji gospodarczej i militarnej między tymi narodami.
Stany Zjednoczone i inne duże państwa są tego w pełni świadome. Stany Zjednoczone wprowadzają coraz bardziej radykalne działania, aby pobudzić produkcję metali ziem rzadkich poza Chinami, co wywołało wzrost cen akcji spółek zajmujących się ich wydobyciem — trend, który był również odzwierciedlony4w VanEck Rare Earth and Strategic Metals UCITS ETF.
Czym są metale ziem rzadkich?
Nazwa „ziemie rzadkie” jest błędna, ponieważ te lśniące, srebrzystobiałe, miękkie metale ciężkie występują stosunkowo powszechnie. Jednakże 15 pierwiastków lantanowców, a także skand i itr, występuje wyłącznie w związkach, a nie jako czyste metale, które są trudne do wyizolowania i oczyszczenia. Rafinacja tych pierwiastków jest procesem złożonym i ma wysoki wpływ na środowisko.
Podczas gdy w Stanach Zjednoczonych i Europie przez wiele lat surowce ziemne traktowano jako kwestię drugorzędną, chiński przemysł przetwórczy, cechujący się niskimi kosztami, skutecznie zwalczał wszelką konkurencję. W ostatnich latach stało się to coraz bardziej problematyczne dla innych krajów, ponieważ metale ziem rzadkich są niezbędne do rosnącej elektryfikacji światowej gospodarki związanej ze sztuczną inteligencją i transformacją energetyczną.
Tak jak Chiny próbowały wykorzystać metale ziem rzadkich jako narzędzie w geopolityce, tak Stany Zjednoczone i inne kraje pilnie dążą do przełamania chińskiej dominacji w ich dostawach. W 2025 roku Chiny wprowadziły nowe zasady licencyjne dotyczące eksportu pierwiastków ziem rzadkich w związku z kontrolami USA dotyczącymi zaawansowanych układów scalonych półprzewodnikowych5. Październikowy rozejm zawiesił te kontrole6 , ale nie zanim Stany Zjednoczone, Unia Europejska i inne kraje zaczęły wprowadzać środki mające na celu pobudzenie podaży z innych źródeł.
Historia inwestycji
Na całym świecie wzrosło zapotrzebowanie na inwestycje w metale ziem rzadkich, gdyż metale te są dziś ważnym elementem bezpieczeństwa narodowego, czystej energii i polityki przemysłowej. Rządy w Stanach Zjednoczonych, Europie, Japonii i Australii podejmują szybkie działania, aby zabezpieczyć łańcuchy dostaw poprzez bezpośrednie finansowanie, zachęty podatkowe i gwarancje zamówień publicznych. Na przykład w lipcu Departament Obrony USA nabył 15% udziałów MP Materials, największego amerykańskiego producenta metali ziem rzadkich7.
Inwestorzy widzą stale rosnący popyt na metale ziem rzadkich, wspierany przez politykę rządu. Stanowią one niezbędny element sprzętu opartego na sztucznej inteligencji i technologii czystej energii, takich jak magazynowanie energii w sieci, energia wiatrowa i pojazdy elektryczne (EV), a także zaawansowanych systemów obronnych, w tym myśliwca F-35 (patrz wykresy poniżej).
Popyt na magnetyczne pierwiastki ziem rzadkich (w tysiącach ton)
Scenariusz ogloszonych zobowiazan
Dane (2025). Zbiór danych o minerałach krytycznych - produkt danych - IEA.
Źródło: Venditti, B. (20 lipca 2025 r.). Visualizing how rare earths power U.S. defense (Wizualizacja, jak ziemie rzadkie zasilają obronność Stanów Zjednoczonych). Visual Capitalist.
Dywersyfikacja źródeł dostaw w obliczu ryzyka
Inwestowanie w spółki wydobywające metale ziem rzadkich i inne przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw nadal wiąże się z szeregiem ryzyk, wynikających z czynników geopolitycznych, zakłóceń w handlu, wznowienia ograniczeń eksportowych lub niestabilności politycznej w głównych krajach wydobywających. Co więcej, istnieje ryzyko związane z realizacją projektu, gdyż niektóre firmy w tym sektorze mogą polegać na niesprawdzonych technologiach, skomplikowanych procesach uzyskiwania pozwoleń i stałym wsparciu rządowym.
Z tego powodu dywersyfikacja między różnymi spółkami ma kluczowe znaczenie. Nasz ETF obejmuje ponad 20 aktywów w dziewięciu krajach. Metale ziem rzadkich, obejmujące 17 pierwiastków metalicznych, stały się przedmiotem zainteresowania geopolitycznego i gospodarczego, ponieważ państwa starają się wzmocnić swoją pozycję strategiczną. Nawet bez interwencji rządu materiały te pozostają podstawowymi elementami dzisiejszej technologii i nadal będą miały kluczowe znaczenie dla innowacji w przyszłości.
1 Jackson, L. (30 Październik 2025 r.). US gets rare earth reprieve from China, but not rollback. Reuters, https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/china-agrees-one-year-rare-earth-export-deal-issue-settled-says-trump-2025-10-30/
2 Financial Times. (19 września 2023 r.). Can Europe go green without China’s rare earths? Pobrano z https://ig.ft.com/rare-earths/
3 SFA (Oxford). Minerały krytyczne i magnesy w 2025 r., https://www.sfa-oxford.com/knowledge-and-insights/critical-minerals-in-low-carbon-and-future-technologies/critical-minerals-in-magnets/
4 VanEck. Fundusz ETF VanEck Rare Earth and Strategic Metals UCITS – Wyniki. Pobrano z https://www.vaneck.com/ucits/investments/rare-earth-etf/performance/
5 Baskaran, G. 2025, China’s new rare earth and magnet restrictions threaten U.S. defense supply chains. Centre for Strategic & International Studies. https://www.csis.org/analysis/chinas-new-rare-earth-and-magnet-restrictions-threaten-us-defense-supply-chains
6 CNBC. (30 Październik 2025 r.). Rare-earths stocks: China delays export controls after Trump-Xi summit. https://www.cnbc.com/2025/10/30/rare-earths-stocks-china-delays-export-controls-after-trump-xi-summit.html
7 MP Materials Corp. (10 lipca 2025 r.). MP Materials announces transformational public-private partnership with the Department of Defense to accelerate U.S. rare earth magnet independence. Pobrano ze strony https://mpmaterials.com/news/mp-materials-announces-transformational-public-private-partnership-with-the-department-of-defense-to-accelerate-us-rare-earth-magnet-independence/
WAŻNE INFORMACJE
To jest komunikacja marketingowa.
Dotyczy inwestorów w Szwajcarii: Firma VanEck Switzerland AG z siedzibą w Genferstrasse 21, 8002 Zurych, Szwajcaria, została wyznaczona na dystrybutora produktów VanEck w Szwajcarii przez Spółkę Zarządzającą VanEck Asset Management B.V. (dalej „ManCo”). Kopię najnowszego prospektu, Statutu, Dokumentu zawierającego kluczowe informacje, sprawozdania rocznego i półrocznego można znaleźć na naszej stronie internetowej www.vaneck.com lub uzyskać bezpłatnie od przedstawiciela w Szwajcarii: Zeidler Regulatory Services (Switzerland) AG, Stadthausstrasse 14, CH-8400 Winterthur, Szwajcaria. Szwajcarski agent płatniczy: Helvetische Bank AG, Seefeldstrasse 215, CH-8008 Zurych.
Dla inwestorów w Wielkiej Brytanii: Jest to komunikacja marketingowa skierowana do pośredników finansowych regulowanych przez FCA. Klienci indywidualni nie powinni polegać na żadnych udostępnionych informacjach. Aby uzyskać wszelkie porady i wskazówki inwestycyjne powinni zwrócić się o pomoc do pośrednika finansowego. VanEck Securities UK Limited (FRN: 1002854) jest wyznaczonym przedstawicielem firmy Sturgeon Ventures LLP (FRN: 452811), która jest autoryzowana i regulowana przez Urząd ds. Postępowania Finansowego (FCA) w Wielkiej Brytanii, w celu dystrybucji produktów VanEck do firm regulowanych przez FCA, takich jak pośrednicy finansowi i firmy zarządzające majątkiem.
Niniejsze informacje pochodzą od firmy VanEck (Europe) GmbH, która jest autoryzowaną firmą inwestycyjną EOG na mocy dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych (dalej „MiFID”). Siedziba firmy VanEck (Europe) GmbH mieści się pod adresem Kreuznacher Str. 30, 60486 Frankfurt, Niemcy, i została wyznaczona na dystrybutora produktów VanEck w Europie przez ManCo, spółkę założoną zgodnie z prawem holenderskim i zarejestrowaną w Holenderskim Urzędzie ds. Rynków Finansowych (AFM).
Materiał ten ma charakter wyłącznie ogólny i wstępny. Nie stanowi on porady inwestycyjnej, prawnej ani podatkowej. Firma VanEck (Europe) GmbH oraz jej spółki stowarzyszone i zależne (łącznie zwane „VanEck”) nie ponoszą żadnej odpowiedzialności w związku z jakąkolwiek decyzją inwestycyjną, sprzedażową lub retencyjną podjętą na podstawie niniejszych informacji. Należy najpierw zapoznać się z całą istotną dokumentacją.
Wyrażone poglądy i opinie są poglądami i opiniami autora(ów), ale niekoniecznie pokrywają się z poglądami firmy VanEck. Opinie te są aktualne na dzień publikacji i mogą ulec zmianie wraz ze zmianą warunków rynkowych. Informacje pochodzące ze źródeł zewnętrznych uważane są za wiarygodne, nie zostały niezależnie zweryfikowane pod względem dokładności i kompletności, dlatego nie można ich zagwarantować.
Przed podjęciem ostatecznej decyzji inwestycyjnej oraz w celu uzyskania pełnych informacji na temat ryzyka należy zapoznać się z Prospektem – w języku angielskim – oraz z KID/KIID – w języku lokalnym. Dokumenty te można uzyskać bezpłatnie w siedzibie pod adresem www.vaneck.com, w ManCo lub u wyznaczonego agenta placówki.
VanEck Rare Earth and Strategic Metals UCITS ETF („ETF”) jest subfunduszem VanEck UCITS ETFs plc, spółki inwestycyjnej typu parasolowego UCITS, zarejestrowanej w Centralnym Banku Irlandii i śledzącej indeks akcji.
Wartość ETF-u może ulegać znacznym wahaniom w zależności od strategii inwestycyjnej. Orientacyjną wartość aktywów netto (iNAV) funduszu ETF można znaleźć na stronie Bloomberg. Szczegółowe informacje na temat regulowanych rynków, na których notowany jest dany ETF, można znaleźć w sekcji Informacje handlowe na stronie poświęconej ETF-om w www.vaneck.com. Inwestowanie w fundusze ETF należy interpretować jako nabywanie jednostek uczestnictwa ETF, a nie aktywów bazowych. Opodatkowanie zależy od indywidualnej sytuacji każdego inwestora i może zmieniać się z czasem. ManCo może zakończyć sprzedaż ETF-a w jednej lub większej liczbie jurysdykcji. Podsumowanie praw inwestorów jest dostępne w języku angielskim pod adresem: summary-of-investor-rights.pdf.
Indeks MVIS® Global Rare Earth.Strategic Metals Index jest wyłączną własnością MarketVector Indexes GmbH (spółki w całości należącej do Van Eck Associates Corporation), która zawarła umowę z Solactive AG na prowadzenie i obliczanie indeksu. Solactive AG dokłada wszelkich starań, aby zapewnić prawidłowe obliczenie Indeksu. Niezależnie od zobowiązań wobec MarketVector Indexes GmbH (dalej „MarketVector”), Solactive AG nie ma obowiązku wskazywania osobom trzecim błędów w Indeksie. Fundusz ETF firmy VanEck nie jest sponsorowany, popierany, sprzedawany ani promowany przez firmę MarketVector. Firma MarketVector nie udziela żadnych gwarancji dotyczących zasadności inwestowania w fundusz ETF. Nie można inwestować bezpośrednio w indeks.
Źródło: VanEck.
Podane wyniki odzwierciedlają wyniki osiągnięte w przeszłości. Obecne wyniki mogą być niższe lub wyższe od podanych średnich rocznych zwrotów. Dane dotyczące wyników irlandzkich funduszy ETF są prezentowane na podstawie wartości aktywów netto, w walucie bazowej, z dochodem netto reinwestowanym po odliczeniu opłat. Zwroty mogą się zwiększać lub zmniejszać na skutek wahań kursów walut. Ocenę wyników należy przeprowadzać w perspektywie średnio- i długoterminowej.
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem, obejmującym możliwość utraty kapitału. W przypadku jakichkolwiek nieznanych terminów technicznych prosimy zapoznać się ze słownikiem ETF | VanEck.
Żadna część tego materiału nie może być powielana w jakiejkolwiek formie ani powoływana w jakiejkolwiek innej publikacji bez wyraźnej pisemnej zgody firmy VanEck.
© VanEck (Europe) GmbH ©VanEck Switzerland AG © VanEck Securities UK Limited
Istotne oświadczenia
Wyłącznie do celów informacyjnych i reklamowych.
Niniejsze informacje zostały opracowane przez VanEck (Europe) GmbH, który został wyznaczony na dystrybutora produktów VanEck w Europie przez podmiot zarządzający VanEck Asset Management B.V., założony zgodnie z prawem holenderskim i zarejestrowany w Holenderskim Urzędzie ds. Rynków Finansowych (AFM). VanEck (Europe) GmbH z siedzibą przy Kreuznacher Str. 30, 60486 Frankfurt, Niemcy, jest dostawcą usług finansowych podlegającym regulacji Federalnego Urzędu Nadzoru Finansowego w Niemczech (BaFin). Informacje te mają na celu jedynie dostarczenie inwestorom ogólnych i wstępnych danych i nie mogą być interpretowane jako porady o charakterze inwestycyjnym, prawnym czy podatkowym. Inwestorzy powinni skorzystać z profesjonalnego doradztwa w odniesieniu do ich konkretnych okoliczności i obszaru działania. VanEck (Europe) GmbH oraz jego podmioty stowarzyszone i powiązane (razem „VanEck”) nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek decyzje inwestycyjne, dezinwestycyjne lub dotyczące wstrzymania inwestycji podjęte przez inwestora na podstawie tych informacji. Wyrażone poglądy i opinie są poglądami autora (autorów) i VanEck niekoniecznie musi je podzielać. Opinie są aktualne na dzień publikacji i mogą ulec zmianie w zależności od warunków rynkowych. Niektóre zawarte tu opinie mogą stanowić jedynie projekcje, prognozy i inne stwierdzenia dotyczące przyszłości, które nie odzwierciedlają rzeczywistych wyników. Informacje pochodzące ze źródeł trzecich uważa się za wiarygodne, ale nie zostały one poddane niezależnej weryfikacji, a więc nie można zagwarantować ich dokładności ani kompletności. Wszystkie wymienione wskaźniki odnoszą się do sektorów wspólnego rynku i ich wyników. Nie jest możliwe inwestowanie bezpośrednio w indeks.
Podane wyniki bazują na danych historycznych i nie gwarantują osiągnięcia identycznych wartości w przyszłości. Inwestowanie jest obarczone ryzykiem, w tym możliwą utratą kapitału. Przed dokonaniem inwestycji w fundusz należy zapoznać się z Prospektem oraz Kluczowymi informacjami dla inwestorów.
Żadna część tego materiału nie może być powielana w jakiejkolwiek formie ani przywoływana w innych publikacjach bez pisemnej zgody VanEck.
© VanEck (Europe) GmbH
Related Insights
Related Insights
1 of 4
17 marca 2026
16 marca 2026
17 lutego 2026
1 - 3 of 3
17 marca 2026
16 marca 2026
17 lutego 2026